Ouderen met spaargeld zwaarst geraakt

17.09.2015

Bijna vier op de tien gepensioneerden gaan er volgend jaar op achteruit. Ouderen met spaargeld worden het zwaarst geraakt.

Het is in schril contrast met de werkenden, waarvan 95% de koopkracht in 2016 juist ziet stijgen.

Dat blijkt uit de doorrekeningen van het Centraal Planbureau ter gelegenheid van Prinsjesdag. Van alle huishoudens heeft circa 85% meer uit te geven. Dat is een rooskleurig plaatje: in de voorgaande jaren moest ongeveer de helft inleveren. Volgens het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Nibud is het voor het eerst sinds 2008 dat zoveel huishoudens  een koopkrachtstijging meemaken. Hard nodig, aldus het instituut: ‘Na zeven magere jaren waarbij veel huishoudens de broekriem moesten aanhalen, is bij velen de rek eruit.’

Veel ouderen delen echter niet mee in de feestvreugde. Een kleine 700.000 gepensioneerden levert in 2016 juist in. De meeste pensioenen worden niet langer geïndexeerd waardoor inflatie – voor 2016 geschat op 1,2% - de koopkracht uitholt.

Het Nibud, dat dinsdag met eigen koopkrachtberekeningen op basis van de Miljoenennota kwam, ziet vooral gepensioneerden met een hoger aanvullend pensioen (2000 euro per maand en hoger) erop achteruit gaan. Niet alleen door het uitblijven van indexatie, maar ook doordat ze meer gaan betalen aan inkomensafhankelijke zorgpremie. Wel is de ouderenkorting verhoogd, waardoor AOW’ers minder inkomstenbelasting hoeft te worden betaald. Maar daar profiteren vervroegd gepensioneerden niet van, benadrukt het Nibud, dat in deze groep ‘flinke koopkrachtdalingen’ signaleert - oplopend tot 3,5%.

Lees hier Tabel Koopkrachtverbetering 2015-2016

 

Ouderentoeslag

Vier procent van de ouderen ziet het verlies aan bestedingsruimte tot boven de 2% oplopen. Deze ‘zware minnen’ zijn vooral het gevolg van het schrappen van de ouderentoeslag per begin volgend jaar. Op grond daarvan kregen AOW-ers met een bescheiden inkomen een extra vrijstelling voor de vermogensrendementsheffing, die voor dit jaar kan oplopen tot ruim 56.000 euro. Nu moeten ze net zoveel belasting over hun spaarpot betalen als andere burgers, die dit jaar een maximale vrijstelling hebben van bijna 43.000 euro per paar. Bijkomend effect is dat rijkere gepensioneerden door het toegenomen belastbare vermogen geen of verminderd recht hebben op allerlei toeslagen, zoals huurtoeslag.

‘Geen feestbegroting voor gepensioneerden’, zo kopt de ouderenorganisatie Anbo haar reactie. De groep gepensioneerden als geheel gaat er gemiddeld 0,2% op vooruit, zo blijkt uit de Haagse koopkrachtplaatjes. Hetzelfde bescheiden percentage geldt voor uitkeringsgerechtigden. ‘Voor mensen in de bijstand blijft het ook in 2016 financieel zwaar’, aldus het Nibud. ‘Weliswaar gaan ze er niet op achteruit, maar er op vooruit gaan ze ook niet. En dat is waar deze groep na zoveel jaren van inleveren wel behoefte aan heeft.’

 

Winnaars

De echte winnaars van 2016 zijn de Nederlanders met een baan: zij hebben straks 2,6% meer te besteden. Vooral de werknemers met lagere inkomens zijn spekkoper. Degenen die modaal of minder verdienen krijgen er gemiddeld 3,5% bij.

Deze nivellering heeft alles te maken met hoe de aangekondigde lastenverlichting van €5 mrd voor werkenden is vormgegeven. Zo wordt in 2016 de arbeidskorting verhoogd, maar voor bruto inkomens tot 50.000 euro. Lagere inkomens hoeven daardoor minder inkomstenbelasting te betalen. Ook de inkomensafhankelijke combinatiekorting voor werkende ouders is verhoogd.

Gezinnen profiteren daarnaast van het extra geld dat het kabinet uittrekt voor kinderopvang en het kindgebonden budget.Tweeverdieners die samen 1,5 maal modaal verdienen én kinderen hebben zien hun koopkracht in 2016 met bijna 4% stijgen; een alleenstaande ouder met minimumloon krijgt er ruim 4% bij.

 

Jan Ottens, WilnNu Bestuurslid Senioren.